Jaguar XJS – legendarny grand tourer
Jaguar XJS to luksusowy samochód sportowy produkowany przez brytyjską markę Jaguar w latach 1975-1996. Model ten zastąpił słynnego Jaguara E-Type i przez ponad 20 lat był flagowym grand tourerem w ofercie producenta. XJS przeszedł do historii motoryzacji jako jeden z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych modeli Jaguara.
Historia i rozwój modelu
Prace nad następcą E-Type’a rozpoczęły się już w 1965 roku. Głównym projektantem XJS był Malcolm Sayer, który stworzył również E-Type’a. Nowy model miał być nowoczesnym grand tourerem, konkurującym z takimi autami jak Mercedes SL czy Aston Martin DBS. Premiera XJS odbyła się we wrześniu 1975 roku na salonie samochodowym we Frankfurcie.
Początkowo XJS spotkał się z mieszanym przyjęciem. Wielu krytykowało jego kontrowersyjną stylistykę, zwłaszcza charakterystyczne „latające przypory” z tyłu nadwozia. Z czasem jednak design XJS zyskał uznanie i stał się ikonicznym elementem tego modelu. W ciągu 21 lat produkcji XJS przeszedł kilka modernizacji:
- 1981 – wprowadzenie silnika V12 HE (High Efficiency) o lepszej ekonomii
- 1983 – debiut wersji z silnikiem R6 3.6 l
- 1988 – premiera pełnego kabrioletu
- 1991 – gruntowny facelifting nadwozia i wnętrza
- 1992 – nowy silnik V12 6.0 l
- 1993 – nowy silnik R6 4.0 l
Produkcja XJS zakończyła się w 1996 roku. Łącznie wyprodukowano 115 413 egzemplarzy tego modelu.
Dane techniczne i osiągi
Jaguar XJS oferowany był z kilkoma jednostkami napędowymi:
Silniki benzynowe:
- V12 5.3 l – 285-299 KM, 434-447 Nm
- V12 6.0 l – 304-318 KM, 461 Nm
- R6 3.6 l – 221 KM, 312 Nm
- R6 4.0 l – 223-237 KM, 373-380 Nm
Osiągi XJS zależały od wersji silnikowej. Dla najpopularniejszych wariantów przedstawiały się następująco:
| Wersja | 0-100 km/h | Prędkość maks. |
|---|---|---|
| V12 5.3 l | 7,5 s | 237 km/h |
| V12 6.0 l | 6,8 s | 250 km/h |
| R6 4.0 l | 8,0 s | 230 km/h |
Zużycie paliwa XJS było dość wysokie, zwłaszcza w wersjach V12. W cyklu mieszanym wynosiło:
- V12 5.3/6.0 l – 15-18 l/100 km
- R6 3.6/4.0 l – 12-14 l/100 km
Wymiary i masa
Jaguar XJS był dużym i ciężkim samochodem:
- Długość: 4856 mm
- Szerokość: 1793 mm
- Wysokość: 1237 mm
- Rozstaw osi: 2591 mm
- Masa własna: 1700-1900 kg (zależnie od wersji)
Wyposażenie i komfort
Jako luksusowy grand tourer, XJS oferował wysoki poziom wyposażenia i komfortu. W standardzie znajdowały się m.in.:
- Skórzana tapicerka
- Drewniane wykończenia wnętrza
- Elektryczne sterowanie szyb i lusterek
- Klimatyzacja
- Tempomat
- System audio wysokiej klasy
W późniejszych latach produkcji dodawano kolejne elementy wyposażenia, jak np. poduszki powietrzne czy ABS. Wnętrze XJS było przestronne i luksusowe, zapewniając wysoki komfort podróżowania na długich dystansach.
Opinie i oceny
Jaguar XJS budzi do dziś skrajne emocje wśród miłośników motoryzacji. Oto najczęściej wymieniane zalety i wady tego modelu:
Zalety:
- Charakterystyczny, oryginalny design
- Świetne osiągi, zwłaszcza wersji V12
- Wysoki komfort jazdy
- Luksusowe wykończenie wnętrza
- Prestiż i ekskluzywność marki Jaguar
Wady:
- Wysokie zużycie paliwa
- Problemy z niezawodnością, zwłaszcza we wczesnych rocznikach
- Wysokie koszty napraw i części zamiennych
- Ciasne tylne siedzenia
- Kontrowersyjna stylistyka (dla niektórych)
Mimo pewnych wad, XJS jest dziś ceniony jako klasyk i poszukiwany przez kolekcjonerów. Szczególnie pożądane są wersje V12 oraz kabriolety.
Ceny i rynek wtórny
Ceny używanych Jaguarów XJS są bardzo zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak:
- Rok produkcji i przebieg
- Stan techniczny i wizualny
- Wersja silnikowa (V12 są droższe od R6)
- Typ nadwozia (kabriolety osiągają wyższe ceny)
Orientacyjne ceny XJS na polskim rynku wtórnym (stan na 2024 rok):
- Egzemplarze w słabym stanie: 20 000 – 40 000 zł
- Auta w dobrym stanie: 50 000 – 100 000 zł
- Perfekcyjnie utrzymane, kolekcjonerskie sztuki: 120 000 – 200 000 zł i więcej
Warto pamiętać, że utrzymanie XJS może być kosztowne ze względu na wysokie ceny części i specjalistyczny serwis. Przed zakupem warto dokładnie sprawdzić stan techniczny auta i jego historię.
Ciekawostki i fakty
Na koniec kilka interesujących ciekawostek na temat Jaguara XJS:
- XJS był jednym z najdłużej produkowanych modeli Jaguara – przez 21 lat
- Początkowo planowano nazwać go XK-F, ale ostatecznie wybrano oznaczenie XJ-S (później zmienione na XJS)
- Charakterystyczne „latające przypory” miały poprawić aerodynamikę, ale głównie służyły ukryciu dużych zbiorników paliwa
- W latach 80. powstała limitowana seria XJR-S przygotowana przez firmę TWR, osiągająca moc do 318 KM
- XJS występował w wielu filmach i serialach, m.in. w „Powrocie do przyszłości 2” czy „Nowym Jorku gliniarz”
- Najszybsza wersja XJS osiągała prędkość maksymalną 260 km/h
- W 1988 roku Tom Walkinshaw Racing przygotował wyczynową wersję XJR-9 na 24h Le Mans, która wygrała ten wyścig
- Ostatni wyprodukowany egzemplarz XJS trafił do muzeum Jaguara w Coventry
Jaguar XJS, mimo początkowej krytyki, zapisał się w historii motoryzacji jako jeden z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych modeli brytyjskiej marki. Łącząc luksus, osiągi i oryginalny design, XJS do dziś budzi emocje wśród miłośników klasycznej motoryzacji.
